ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ & ΠΡΟΣΓΕΙΩΣΗ

 

  

Για πόσο θα είναι ακόμα δικός μας;

 

   

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΓΕΙΩΣΗ  

Με αεροπλάνα, με βαπόρια, με τρένα, με αυτοκίνητα ή με μουλάρια, με όποιο μέσο κι αν επιστρέφεις στην Ελλάδα, όταν γυρίζεις απ’ έξω, προσγειώνεσαι και μάλιστα ανώμαλα! Επιστρέφοντας στα πάτρια εδάφη, μετά από παραμονή τριών περίπου εβδομάδων στη Σλοβενία, το πρώτο παρατεταμένο κορνάρισμα του κρετίνου που σε ακολουθεί και επιδιώκει να σε προσπεράσει αντικανονικά, πλην της …προσγείωσης στην αβελτηρία και ημετέρα πραγματικότητα, σου δίνει και το έναυσμα για τις αναπόφευκτες συγκρίσεις και διαπιστώσεις, σε επίπεδο χωρών και νοοτροπιών, μολονότι κάτι τέτοιο δεν σου είναι – από την πρώτη μέρα κιόλας – ιδιαίτερα απαραίτητο, αφού ξέρεις  από παλιότερα πως η πλάστγγα δεν πρόκειται να γείρει προς το μέρος σου.  

Λιουμπλιάνα

Κάθε φορά που βγαίνω έξω απ’ την Ελλάδα, ξέρω ότι θα στενοχωρηθώ και πάλι το ίδιο, όπως και την πρώτη φορά που βγήκα από το «καβούκι» μου, κάμποσες δεκαετίες παραπίσω. Μέχρι που δεν είχα ξεμυτίσει από την Πύλη έλεγα, όπως λένε ακόμα παλιότεροι ή νεώτεροι συμπολίτες μου, «Μ’σολογγάκ’ι και πάλι Μ’σολογγάκ’ι, μωρεεέ!». Αργότερα, και πριν ακόμα βγώ παραέξω απ’ τα σύνορα, προστέθηκε στις εμβριθείς διαπιστώσεις μου και το πλατύτερο σλόγκαν «Ελλάδα και πάλι Ελλάδα, μωρεεέ!». Τα τελευταία τριάντα χρόνια, όπου είτε για λόγους προσωπικούς, είτε για λόγους υπηρεσιακούς, τα ταξίδια στο εξωτερικό έτυχε να γίνουν μέρος της ζωής μου, χωρίς να απαρνηθώ το βαθύτερο νόημα και των δύο στερεοτύπων, την αγάπη δηλ. για τη γενέτειρά μου και την πατρίδα μου, έπαψα να τις εκστομίζω – τουλάχιστον δυνατά – και ότι απόμεινε από αυτές, ήταν ο απόηχος τού «μωρέ» να βουϊζει βασανιστικά στα αυτιά μου. Αναντίρρητα η πατρίδα, μικρότερη και ευρύτερη, για τους περισσότερους τουλάχιστον ανθρώπους, τους μη «κοσμοπολίτες» (όπως θα τους λέγαμε), δεν αντισταθμίζεται με όλο το χρυσάφι του κόσμου και δεν αντικαθίσταται από κανένα μέρος της υφηλίου. Είναι η ρίζα μας, το σημείο αναφοράς μας, η ψυχή μας, το απάγκιο μας. Το αισθάνομαι αυτό κάθε φορά που επιστρέφω, παρά τα όσα στραβά και ανάποδα με ενοχλούν, και το διακρίνω πάντοτε στα μάτια της γυναίκας μου όταν αποχαιρετά τους δικούς της, τη στιγμή που αποχωρίζεται τη δική της πατρίδα. 

Εγώ, λοιπόν, ο μωρός, διαπιστώνω – κατ’ εξακολούθηση – ότι τα πράγματα δεν είναι όπως ακριβώς «συνηθίσαμε» να τα νομίζουμε ή όπως, μάλλον, θα θέλαμε να είναι. Δυστυχώς, αρεσκόμαστε στο να φτιάχνουμε τοπικούς ή εθνικούς μύθους και εγκλωβισμένοι μέσα σ’ αυτούς να ζούμε σε μια πραγματκότητα στρεβλή ή εικονική. Ο καθένας φτιάχνει το ενυδρείο του, με τις δεδομένες συνθήκες, και όταν αναγκαστεί να βγει έξω απ’ αυτό είναι, αναπόφευκτα, καταδικασμένος. Ζώντας με στερεότυπα σαν τα προηγούμενα, βαυκαλιζόμαστε για την δήθεν μοναδικότητά μας, ενώ στην ουσία είμαστε «ξεβράκωτοι» σαν το βασιλιά του παραμυθιού.  

 Αν βγάλουμε στην πάντα την ιστορία μας και την πολιτιστική μας κληρονομιά, πράγματα που ούτε οι ίδιοι, τις περισσότερες φορές, σεβόμαστε και τα οποία, εδώ και αρκετά χρόνια, και αυτό το ίδιο το ελληνικό κράτος προσπαθεί να αποδομήσει, πόσα τάχα «συγκριτικά πλεονεκτήματα» μάς απομένουν για να νομίζουμε ακόμα ότι είμαστε το «άλας της γης»; Ο καλός μας ο καιρός, μήπως; Αν ήμασταν το μόνο μέρος της γης σ’ αυτό τον …παράλληλο, θα μπορούσαμε ίσως να τον έχουμε ως πλεονέκτημα. Όμως και σ’ αυτό, ενεργούμε σαν το …κακό μας το καιρό! Από τις σχεδόν 300 ημέρες του έτους, με απόλυτη ή σχετική καλοκαιρία, έχουμε καταφέρει να στριμώξουμε την τουριστική περίοδο, και την περιβόητη «βαριά» μας βιομηχανία, μέσα σε …εξήντα (το πολύ) μέρες. Οι φίλοι μας της Ευρώπης, κεντρικής, δυτικής και βόρειας, παρά το πρόθεμα «χαζό-» που υπεροπτικώς τους επισυνάπτουμε, έχουν σαφέστατα πολλαπλάσιας διάρκειας τουριστική περίοδο, κόντρα στον …κακό τους τον καιρό. Ας μην μιλήσουμε για τη γειτόνισσά μας (εξ ανατολών) που μας έχει αφήσει παρασάγκας πίσω σε όλα τα πεδία, ενώ εμείς θεωρούμε ακόμα ως υπεροχή μας την λοιδορία και την απαξίωσή της, εν μεγαλαυχίαις και αυνανισμοίς.  

   

Μήπως είναι άραγε ο ξένιος Ζευς και η ξακουστή φιλοτιμία μας; Δεν ξέρω αν ο Ξένιος κατοικεί ακόμα στην Ελλάδα, αλλά εγώ τον έχω συναντήσει και αλλού και, εάν δεν διαλάθω, ήταν ο ίδιος, τις περισσότερες δε φορές …μεταλλαγμένος προς το καλύτερο. Ο δικός μας, ο ιθαγενής Ξένιος, μάλλον μπαστάρδεψε και έγινε …παρα-ξένιος! Θέλεις ο ταξιτζής με την παραφουσκωμένη ταρίφα του, θέλεις ο εστιάτορας με τις αλμυρές τιμές και τα άθλια παρασκευάσματά του, θέλεις ο ξενοδόχος που θεωρεί για ανάκτορο τού Μπάκιγχαμ το παράπηγμά του, θέλεις οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μουσεία με τις κατά παράδοση κεκλεισμένες θύρες τους, θέλεις οι «νοικοκυταίοι» που – νοικιάζοντας δύο δωμάτια το καλοκαίρι – θέλουν να βγάλουν τα έξοδα όλης της χρονιάς, θέλεις οι καφετζήδες που χρεώνουν την …καφεϊνη για κοκαϊνη, θέλεις οι καντίνες που πουλάνε την τυρόπιτα για αμβροσία και το εμφιαλωμένο νερό για …αθάνατο, θέλεις οι μπάρμαν που σου προσφέρουν μολότοφ και σου χρεώνουν …πύραυλο, θέλεις τα ναύλα των πλοίων που συναγωνίζονται εκείνα των …διαστημοπλοίων, και άλλα τόσα …θέλεις και …δεν θέλεις, σπουδαιότερα ή λιγότερο σπουδαία, το θέμα είναι πως με όλα αυτά φτάσαμε από τον Δία στην …παρωδία! Ας δεχθούμε ότι μεταλλαχτήκαμε και δεν βλέπουμε πια τον τουρίστα ως φιλοξενούμενο, αλλά σαν τσέπη για άδειασμα. Δεν μπορούμε να τον δούμε ούτε καν ως πελάτη, προς τον οποίο είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε και …τούμπες ακόμα γιατί τον έχουμε ΑΝΑΓΚΗ, για να ξανάρθει και μην πάει παραδίπλα και φύγει δια παντός! Ούτε την ανάγκη, δηλαδή, φιλοτιμία ποιούμεθα, γιατί μέσα στη γενικότερη φθορά, που σαν γάγγραινα έχει απλωθεί σε όλο τον ιστό της χώρας, χάσαμε και το νόημα των λέξεων «φίλος» και «τίμιος», εξοικειωμένοι πια μόνο στα μοντέρνα λήμματα «αρπαχτή» και «λαμογιά», κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση των ταγών μας. Από την σπουδαία λέξη «προμήθεια» (προ + μήτις = σοφία, σχέδιο) διαγράψαμε από το μυαλό μας και τη νεοελληνική συμπεριφορά μας τις πρωταρχικές έννοιές της που ήταν η πρόγνωση, η προαίσθηση, η πρόβλεψη, η πρόνοια και η περίσκεψη. Διατηρήσαμε, και μάλιστα  αποθεώσαμε στον υπέρτατο βαθμό, την νεώτερη και πλέον υλιστική έννοιά της ως «αμοιβής μεσάζοντος σε αγοραπωλησία» που δημιούργησε …πολιτικά συστήματα και οικοδόμησε τη σημερινή κοινωνία της «’κονόμας», της μίζας και της ραστώνης.  

Αξίζει μήπως να αναφερθούμε και στα υπόλοιπα ….συγκριτικά μας «πλεονεκτήματα»; Έτσι που ήδη «φτιαχτήκαμε» ας μας πάρει το ποτάμι. Το περιβάλλον, για παράδειγμα, το αγαπάμε τόσο όσο δείχνει η τρέχουσα … «πρασινολογία»; Παραλάβαμε μια χώρα με ανυπέρβλητο φυσικό κάλλος και όλοι εμείς οι «κάλοι», με την απληστία, την αυθαιρεσία και την κρατική υπόθαλψη της κομπίνας, καταφέραμε, μέσα σε πενήντα με εξήντα χρόνια, να αποψιλώσουμε τα δάση, να χτίσουμε χειμάρους, να καταπατήσουμε ακτές, να εξαφανίσουμε ποτάμια, να …οργώσουμε λίμνες, να ρυπάνουμε υπόγεια και επιφανειακά νερά, να τσιμεντοποιήσουμε πόλεις και χωριά, και στον κολοφώνα της αβελτηρίας μας να ξεμείνουμε και από παραγωγικό ιστό, αφήνοντας στις μελλοντικές γενιές σαν παρακαταθήκη μόνο χρέη και κούρβουλα. Βλέπω τα δάση της Σλοβενίας και ζηλεύω την αγάπη και τη φροντίδα με την οποία τα περιβάλλει ο κόσμος. Είναι αδιανόητο για τον Σλοβένο, και υποθέτω τον Αυστριακό, τον Γερμανό ή τον Γάλλο ή κάθε πολιτισμένο άνθρωπο, να κάνει το δάσος χωματερή ή απόπατο. Στα απλά και καθημερινά διακρίνεις τη διαφορά. Βγάζουν βόλτα το σκύλο τους και είναι εφοδιασμένοι με τα απαραίτητα σύνεργα καθαριότητας ώστε να μην αφήνουν πίσω τα …«ίχνη» τους, σε αντίθεση με τους …υπερήφανους δικούς μας σκυλομούρηδες που απολαμβάνουν να απο-θέτουν  – κυνικώ τρόπω – την «υπογραφή» τους ανά τας ρύμας και τα πεζοδρόμια, όντας πάντα έτοιμοι να δείξουν τους κυνόδοντές τους στον πρώτο που θα τους θίξει το άτοπο της συμπεριφοράς τους. Περπατάς στις πόλεις και διακρίνεις φανερά τον σεβασμό του κόσμου και της συγκροτημένης πολιτείας προς την πολιτιστική κληρονομιά και το περιβάλλον. Οι παλιές συνοικίες των πόλεων είναι επιμελώς διατηρημένες και καθαρές, με πεζοδρόμια και πεζοδρόμους που δεν είναι πάρκινγκ για τους «μάγκες» γιωταχήδες και τους δίτροχους κουτσαβάκηδες. Όπου το περπάτημα δεν είναι περιπέτεια ή καθημερινό «στοίχημα» για το αν θα σε τρακάρει μηχανάκι στο πεζοδρόμιο, αν θα πέσεις σε χαίνουσα τρύπα κάποιου «κοινωφελούς» οργανισμού, αν θα σκοντάψεις στο ξεκολλημένο πλακάκι, αν θα πάθεις ασφυξία από τη μπόχα των ουρικών συνθέσεων των «φυσιολατρών» περιφερομένων ή αν θα πρέπει να «αποθαυμάσεις» επάνω σε επιφάνειες κτηρίων και μνημείων τα βλακώδη «καλλιτεχνικά» ξεχαρμανιάσματα του κάθε «επαναστάτη» κόπανου που κρατάει ένα σπρέϋ στο χέρι του γιατί δεν χωράει στο …ορθό του!  

 

Μόλις πρόσφατα έκανα μια βόλτα, μετά από πολύ καιρό, προς το Θησείο, στους ενοποιημένους αρχαιολογικούς χώρους, όπως φτιάχτηκαν πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες και που είναι βέβαιο ότι, κατά το σύνηθες, θα μας κόστισαν …ο κούκος αηδόνι. Σε μια περιοχή που περιλαμβάνει το σπουδαιότερο μνημείο της Αρχαίας Ελλάδας, θα πρέπει να έχεις …Ολύμπια ψυχραιμία για να κάνεις ολόκληρη τη βόλτα χωρίς να αισθανθείς σωματική και εθνική ναυτία, αφού σε όλη τη διαδρομή η ρύπανση των «γκράφιτι», τα κατουροζέχνοντα παρτέρια, τα σκουπιδοβριθή ρείθρα, τα πλανόδια γιουσουρούμ, τα βελονοτρυπούμενα πρεζόνια, οι αδέσποτοι μηχανόβιοι και οι τροχήλατοι όνοι ελλοχεύουν σαν τον Προκρούστη για να δοκιμάσουν τις αντοχές σου. Και να έχεις από πάνω την μαμά σου την κυρία δημαρχίνα να κομπορρημονεί για το έργο που επιτελεί στην Πρωτεύουσα!  

Να στηλιτεύσουμε το «χόμπι» πολλών εκ των κατοίκων αυτού του τόπου, που …ασκούνται στη ρίψη των σκουπιδιών τους από τα παράθυρα των αυτοκινήτων ή μήπως θα πρέπει να το εντάξουμε σαν φολκλορικό στοιχείο, ενδεικτικό της αγωγής μας και της περιβαλλοντικής μας ευαισθησίας, στα αξιοθέατα της νεοελληνικής …κουλτούρας; Απορώ πως δεν το προτείναμε για Ολυμπιακό άθλημα! Να «υπερηφανευόμαστε» για τις «δεξιότητες» των ευήθων οδηγών που εκλαμβάνουν τους δρόμους για πίστες αγώνων και που συνδέουν το εγώ τους με το κιβώτιο ταχυτήτων τους ή μήπως θα πρέπει να αναθέσουμε και την εφαρμογή του Κ.Ο.Κ. σε κανένα …διεθνή οργανισμό; Ως φαίνεται, από την πολλή εξυπνάδα που μας δέρνει, δεν είμαστε σε θέση να ασκήσουμε στοιχειώδη διοίκηση σε κανένα τομέα και χρειαζόμαστε παντού Γιαγκούλες, προστάτες και δερβέναγες.  

Να μιλήσουμε μήπως για την ασυδοσία της αγοράς, ιδίως μετά την ένταξή μας στο ΕΥΡΩ, και την αβουλία (ή ανικανότητα;) της τότε κυβέρνησης να ελέγξει την κατάσταση; Τι να πούμε για την απαξίωση του ΕΥΡΩ από τους πρώτους κιόλας μήνες; Φτάσαμε σήμερα να πίνουμε ένα ποτό στο Μεσολόγγι (για παράδειγμα) ακριβότερα κατά 50-100 %, απ’ ότι σ’ ένα ξανοδοχείο πέντε αστέρων στη Λιουμπλιάνα ή στο κέντρο της Ρώμης και του Παρισιού! Χωρίς να υπολογίσουμε τα υπόλοιπα ποιοτικά χαρακτηριστικά, που δεν μας κολακεύουν ιδιαίτερα. Και μιας και μιλήσαμε για την Ιερά Πόλη, ας καταλάβουν οι  μαγαζάτορες, ειδικά στην επαρχία και ειδικότερα σήμερα, πως εκεί που δεν υπάρχει τουρισμός οι πελάτες τους είναι οι ίδιοι και οι ίδιοι, χειμώνα – καλοκαίρι. Και δεν είναι ούτε…γκόλντεν μπόυς, ούτε έρχονται από το υπερπέραν. Δεν κόβουν – που δεν κόβουν – αποδείξεις, ας είναι τουλάχιστον συνετοί στο κατά κεφαλή «χαράτσι». Τα μαγαζιά μπορεί να αλλάζουν μαγαζάτορες, ονόματα ή χαρακτήρα, αλλά το πελατολόγιό τους είναι απελπιστικά αμετάβλητο. Τώρα που οι αγελάδες δεν θα είναι απλώς ισχνές, αλλά προβλέπονται και…ψόφιες, αυτοί που θα βελάξουν δεν θα είναι οι εξοδούχοι, αλλά οι …εσοδούχοι.  

Να μιλήσουμε για τη διαφθορά; Αν και δύσκολα μπορεί κάποιος να μας πάρει τα …πρωτεία, το σίγουρο είναι πως δεν υπάρχει χώρα που να κατοικείται αποκλειστικά από …αγγέλους. Το ξεμπρόστιασμα, όμως, και το μπουζούριασμα είναι αντιδράσεις αυτονόητες, ενώ στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας ο κολασμός εδρεύει μόνο στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Το φρούτο της ασυλίας των πολιτικών, αν δεν πλανώμαι,  δεν πρέπει να ευδοκιμεί σε άλλη περιοχή αυτού του πλανήτη. Ας είναι καλά οι μεγάλοι σοσιαλιστές πολιτικοί – γενετιστές που το εφηύραν και οι φιλελεύθεροι (μάλλον φιλασύδοτοι!) συνάδελφοί τους που το συγκαλλιέργησαν.  

Και για να …ολοκληρώσω  την προσγείωσή μου, θα αναφερθώ για λίγο και στον μεγάλο ασθενή, την υγεία, εκθέτοντας συνοπτικά μια πρόσφατη εμπειρία μου …έξω από δω: Με το που φτάσαμε στη Σλοβενία, είχαμε την ατυχία να αρρωστήσει ένας στενός συγγενής μας και να έρθουμε έτσι σε επαφή με το σύστημα υγείας της χώρας. Από τη στιγμή που μεταφέρθηκε ο ασθενής στο πλησιέστερο (περιφερειακό) νοσοκομείο, η μόνη έγνοια που είχαμε, μέχρι και την αίσια έκβαση του περιστατικού, ήταν η εξέλιξη της υγείας του και ΟΥΔΕΝ έτερον. Ούτε σούξου μούξου με τον χειρουργό, ούτε φακελάκια, ούτε αποκλειστικές, ούτε εναλλασσόμενη βάρδια συγγενών περί τον κράβατον του ασθενούς, ούτε ΤΙΠΟΤΑ!. Χωρίς φωνές, κρεβάτια, κοράκια και κόσμο στους διαδρόμους, χωρίς τρεχάματα, παρακάλια, τηλεφωνήματα, «μέσα» και ιστορίες. Ένα αυστηρά προσδιορισμένο ωράριο επισκέψεων, για ένα με δύο το πολύ άτομα ανά ασθενή και απαγορευμένη, βέβαια, η διανυκτέρευση για οποιονδήποτε στο νοσοκομείο. Όπως «ακριβώς», δηλαδή, συμβαίνει και εδώ, μετά από τριάντα (περίπου) χρόνια Ε.Σ.Υ. !!!  Σημ.: Η Σλοβενία είναι ανεξάρτητη χώρα από το 1991 και μέλος της Ε.Ε. από το 2004, εάν αυτό σας λέει κάτι.  

Τα παραπάνω, και κάμποσα άλλα που θα μπορούσα ακόμα να παραθέσω, δεν τα έγραψα για να κολακεύσω τον «σωβινισμό» της εκ Σλοβενίας συζύγου μου, αφού η ίδια αγαπά την Ελλάδα περισσότερο από πολλούς, κατ’ επίφαση «Έλληνες», και σίγουρα την αγαπά με την ανιδιοτέλεια που, δυστυχώς, δεν διέθετε η πλειονότητα των πολιτικών που κυβέρνησαν (και διέσυραν) αυτή τη χώρα στη νεώτερη διαδρομή της. Τα έγραψα γιατί … ενοχλούμαι να τα ακούω από τρίτους. Γιατί δεν ήταν  αυτό το όνειρο που είχα για την πατρίδα μου και γιατί δεν ήταν αυτή η πατρίδα που θέλαμε να αφήσουμε στους επόμενους. Γιατί όλα αυτά μας πηγαίνουν πίσω και μας κάνουν ανελεύθερους. Γιατί, τώρα τα ψέματα τελείωσαν και δεν μπορούμε πια να ακούσουμε άλλα παραμύθια από κανένα ρεμπεσκέ. Γιατί τώρα που το καράβι βούλιαξε, οι ίδιοι που το μπάταραν κάνουν ξανά τους …θαλασσόλυκους. Και μάλιστα ονειρεύονται να μας πάνε στην …Ιθάκη! Οδυσσέα γύρνα πίσω!  

   

Advertisements

~ από MAKIS στο Απρίλιος 30, 2010.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: